Từ chuyện nghệ sĩ Việt Nam quảng cáo thực phẩm chức năng: Thế nào được gọi là quảng cáo có trách nhiệm?

 

Influencer Marketing - tiếp thị người có sức ảnh hưởng là một loại hình được nhiều thương hiệu áp dụng. Đi đôi với một số lợi ích thì hình thức này vẫn không nằm ngoài những rủi ro. Vậy chúng ta cần lưu ý điều gì?

 

Trên thực tế, Influencer Marketing đã và đang là một trong những xu hướng được ưa chuộng nhất nhì hiện nay. Theo đó, các thương hiệu sẽ tận dụng sức lan tỏa của những influencer - người có ảnh hưởng để marketing - quảng bá cho sản phẩm của mình. Cụ thể, sự kết hợp giữa nhãn hàng và influencer sẽ phát huy tốt về xây dựng nhận thức thương hiệu và hoạt động tiếp thị/ chụp ảnh quảng cáo cho sản phẩm đó. Nếu như các marketers có ý định hoặc đang thực hiện một chiến dịch marketing với người có sức ảnh hưởng, hãy cùng TRÒN HOUSE theo dõi kỹ những thông tin quan trong sau đây nhé!

 

Khán giả luôn nằm ở thế bị động khi tiếp nhận thông tin

 

Một đặc trưng của Influencer Marketing chính là người ảnh hưởng trong cộng đồng nào đó sẽ đưa ra nhận định của cá nhân về sản phẩm, điều này giúp truyền tải thông điệp đến người xem/ người theo dõi/ khán giả bất kỳ - những đối tượng này được xác định là đối tượng khách hàng mục tiêu của thương hiệu.

 

Theo một báo cáo từ 7SAT, có đến 90% khách hàng sẽ tin vào những lời giới thiệu của người ảnh hưởng. Đặc biệt hơn, con số này sẽ gấp 3 lần khi so sánh với 33% những đối tượng tin tưởng vào những quảng cáo của thương hiệu đó.

 

Thế nhưng, theo một hệ quả tất yếu thì sự gia tăng nhu cầu không thể kiểm soát về việc hợp tác giữa nhãn hàng và influencer trên thị trường, đã tạo nên một “mặt tối” của loại hình quảng cáo tận dụng “niềm tin” như vậy. Ở mối quan hệ giữa các bên với nhau, chúng ta có thể dễ nhận ra rằng công chúng chính là đối tượng ở thế bị động trong quá trình tiếp nhận thông tin, đặc biệt là khi “cái bắt tay” giữa nhãn hàng và influencer có sự sắp đặt theo một kịch bản hay chiến lược marketing.

 

 Từ chuyện nghệ sĩ Việt Nam quảng cáo thực phẩm chức năng: Thế nào được gọi là quảng cáo có trách nhiệm?

Nguồn: 2SER

 

Ở đây chúng ta có thể thấy, sự chủ động ở những chiến dịch tiếp thị người có ảnh hưởng sẽ hoàn toàn thuộc về thương hiệu. Khi nhận được sự đề nghị hợp tác, influencer cũng sẽ có quyền đưa ra lựa chọn thương hiệu nào thích hợp, dựa trên định hướng họ đang xây dựng hoặc tệp người theo dõi/ người xem của mình.

 

Mặt khác, khi xem xét lại trên góc nhìn marketing, vai trò của người ảnh hưởng sẽ dừng lại ở việc kết nối với đối tượng mục tiêu, thông báo những thông tin từ thương hiệu và nói lên quan điểm của bản thân về các nội dung này. Nội dung ở đây không nhất thiết cứ phải khăng khăng là văn bản chữ thuần túy, đó có thể là: chụp quảng cáo hình ảnh sản phẩm, video, content visual - một dạng nội dung thu hút thị giác người xem,...

 

 Từ chuyện nghệ sĩ Việt Nam quảng cáo thực phẩm chức năng: Thế nào được gọi là quảng cáo có trách nhiệm?

Nguồn: CommBox

 

Do bởi không có sự phân chia rõ ràng về nội dung tính chất thương mại và nội dung mang tính đơn thuần, nên nhiều người dùng thường ở trong trạng thái bị động khi tiếp nhận quá nhiều thông tin (nội dung quảng cáo, ảnh quảng cáo sản phẩm,...) đầy rẫy trên internet.

 

Những quy định của các quốc gia về trách nhiệm của Influencer đến người tiêu dùng

 

Để có thể bảo vệ được quyền lợi của người dùng trước tình hình “nhiễu loạn” của các thông tin quảng cáo, những quốc gia trên thế giới đã có những quy định gắt gao về nghĩa vụ của những influencer trong những chiến dịch marketing.

 

Điển hình như vào tháng 09/2017, Advertising Standards Agency đã kết hợp với The Competition and Markets Authority - Cơ quan Cạnh tranh và Thị trường và The Committee of Advertising Practice - Ủy ban Thực hành Quảng cáo, phát hành những bộ quy tắc hướng dẫn dành cho người có sức ảnh thưởng tại thị trường Mỹ. Theo nội dung trong văn bản này yêu cầu influencer phải nêu ra rõ ràng nội dung của quảng cáo. Với từ “rõ” nằm trong bộ quy tắc được định nghĩa cụ thể là phải giúp người dùng dễ nhận biết, mà không cần tương tác hay click vào nội dung quảng cáo đó.

 

Cũng vào tháng 03/2017, với mục đích đưa các nội dung thương mại ra ngoài “ánh sáng”, Australian Association of National Advertisers - Hiệp hội các Nhà quảng cáo quốc gia Úc đã đưa ra thông báo bộ thông lệ hướng dẫn cách phân biệt nội dung tiếp thị - quảng cáo. Thông qua đó, các nội dung với mục đích truyền thông phải được gắn kèm logo hoặc lồng ghép tên thương hiệu phù hợp và linh hoạt với các định dạng bài đăng, điều này để dễ nhận biết với các nội dung đơn thuần khác.

 

Từ chuyện nghệ sĩ Việt Nam quảng cáo thực phẩm chức năng: Thế nào được gọi là quảng cáo có trách nhiệm? 

Nguồn: AANA

 

Gần hơn tại châu Á, Ấn Độ cũng có động thái khi đưa ra Đạo luật bảo vệ người tiêu dùng vào ngày 09/08/2019. Cụ thể trong đạo luật này quy định như sau, nếu có influencer không thông báo rằng đây là một nội dung tiếp thị - quảng cáo và cố ý nêu ý kiến không chân thực về chất lượng của sản phẩm bất kỳ, thì những influencer này sẽ bị phạt tiền đến 10 lakh INR (khoảng 313 triệu đồng) và bị phạt đến 50 lakh INR (khoảng 1,5 tỷ đồng) nếu như người này tái phạm lần tiếp theo.

 

Hiện nay, tại thị trường Việt thì chỉ có Luật thương mại năm 2005 và Luật quảng cáo năm 2012 là quy định các nội dung có liên quan đến tiếp thị - quảng cáo. Tuy nhiên, theo như chia sẻ từ ông Nguyễn Trường Sơn - Phó chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam cho rằng: “Luật Quảng cáo có hiệu lực từ năm 2013 đã quá lâu, không phù hợp với thực tiễn hiện tại. Tôi mong muốn trong thời gian tới, một trong những luật ưu tiên cần phải thông qua sớm là Luật Quảng cáo, vì nó liên quan đến mọi ngành nghề trong xã hội, đến vấn đề bản quyền và cả những hoạt động khác…”.

 

 Từ chuyện nghệ sĩ Việt Nam quảng cáo thực phẩm chức năng: Thế nào được gọi là quảng cáo có trách nhiệm?

Nguồn: VTV

 

Thế nào được gọi là quảng cách có trách nhiệm?

 

Một vài marketers chắc hẳn đã biết đến vấn đề tranh cãi về trách nhiệm của người ảnh hưởng trong việc truyền tải nội dung tiếp thị - quảng cáo không lành mạnh đến người dùng trong thời gian gần đây. Ý nghĩa của việc người nào đó trở thành người có ảnh hưởng, chính là do học nhận được nhiều người quan tâm/ người theo dõi, từ đó họ tạo được ảnh hưởng đến người xem/ công chúng cả về tư tưởng lẫn hành vi.

 

Theo các chuyên gia, có những influencer thiếu cơ sở dữ liệu để hiểu biết sâu sắc về một nhãn hàng/ sản phẩm/ chiến dịch. Lý do cơ bản nhất đó là bản chất môi trường làm việc của influencer và thương hiệu là hoàn toàn khác nhau, kéo theo nhu cầu và động cơ thúc đẩy quá trình phát triển của 2 môi trường cũng có sự khác biệt. Các influencer không hoạt động trong môi trường mang tính chất kinh doanh như nhãn hàng, tức rằng họ không có đủ cơ sở/ mạng lưới/ hệ thống để kiểm tra, đối chiếu cũng như xác minh thông tin chuẩn xác.

 

 Từ chuyện nghệ sĩ Việt Nam quảng cáo thực phẩm chức năng: Thế nào được gọi là quảng cáo có trách nhiệm?

Nguồn: The Influencer

 

Chính điều đó đã dẫn đến 2 rủi ro hay gặp phải trong quá trình thực thi chiến dịch tiếp thị người có ảnh hưởng. Đó là rủi ro về những điều khoản được thực thi trong hợp đồng, rủi ro về việc thiếu hiểu biết về các từ ngữ chuyên ngành.

 

Liên quan đến vấn đề này, thời gian qua có khá nhiều nghệ sĩ nổi tiếng tại Việt Nam đăng các bài viết và video trên mạng xã hội để quảng bá hiệu quả trong việc sử dụng các thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, thuốc chữa bệnh,...

 

Chẳng hạn như trường hợp của MC Q.L, anh đã lên tiếng xin lỗi khán giả và người hâm mộ khi có video bị một thương hiệu lấy và chia sẻ lên kênh Youtube của họ, nội dung đề cập đến việc MC Q.L giới thiệu và sử dụng thử sản phẩm được quảng cáo với công dụng “hỗ trợ chữa trị” những loại bệnh về dạ dày. Tuy nhiên, thực chất thì công hiệu của sản phẩm lại không đúng với thực tế.

 

Hoặc vào hôm 11/05/2021 vừa qua, hàng loạt nghệ sĩ gây tranh cãi khắp mạng xã hội bởi cùng lúc đăng tải các bài viết quảng cáo cho tiền ảo hay tiền mã hóa (cryptocurrency). Trong khi trước đó, những nghệ sĩ nổi tiếng này không thể hiện sự hiểu biết hay quan tâm về tiền ảo.

 

Ông Thành Nguyễn - hà sáng lập cộng đồng nghiên cứu bảo mật VNSecurity đã chia sẻ trên trang cá nhân của mình rằng loại tiền ảo này có liên quan đến “tổ chức tài chính đa cấp tại Việt Nam và đã từng được VTV cảnh báo là lừa đảo”. Đặc biệt hơn, khi đây là hình thức không được nhà nước Việt Nam công nhận, nếu ai đó tham gia sẽ không nhận được sự bảo hộ và dễ dính líu vào đa cấp, lừa gạt không đáng có.

 

Mặt khác, khi thương hiệu yêu cầu người ảnh hưởng hợp tác với tư cách độc quyền cho ngành hàng. Thế nhưng, influencer này không hiểu cụ thể về định nghĩa ngành hàng mà chỉ hiểu đây là một sản phẩm hay một dòng sản phẩm nào đó mà thôi. Thế nên, họ đã đồng ý “bắt tay” với nhiều nhãn hàng khác trong nhiều ngành hàng, đồng nghĩa rằng influencer đã phá vỡ nguyên tắc đã cam kết trong hợp đồng.

 

Bên cạnh đó, việc này chỉ ảnh hưởng đến thiệt hại về tài chính hoặc tối thiểu là hình ảnh của influencer trong mắt thương hiệu. Tuy nhiên, các rủi ro về nhân hiệu của influencer mới là một nguyên nhân đe dọa đến uy tin của người này, hay sự tồn tại và phát triển của một thương hiệu nào đó.

 

 Từ chuyện nghệ sĩ Việt Nam quảng cáo thực phẩm chức năng: Thế nào được gọi là quảng cáo có trách nhiệm?

Nguồn: BizFood

 

Dấu mốc từ năm 2012 đến nay, thị trường tiếp thị người có ảnh hưởng ở Việt Nam đã phát triển và lan tỏa mạnh mẽ. Đã đến lúc cần phải có các cuộc thảo luận mang tính nghiêm túc về bộ quy tắc/ bộ thông lệ để đồng thời bảo vệ được lợi ích của tất cả các bên với nhau.

 

Mong rằng bài viết này từ TRÒN HOUSE đã giúp bạn đọc hiểu hơn về Influencer Marketing, đặc biệt là việc quảng cáo không đúng sự thật là vấn đề đang “nóng hổi” trong suốt nhiều ngày vừa qua. Hãy là người tiếp nhận thông tin có chọn lọc và là người tiêu dùng thông minh bạn nhé!

 

Xem thêm:

TRÒN HOUSE